Hoe maak je jouw verpakkingsproces klaar voor strengere milieueisen?

Jasper Geerink · 04 mei 2026

Je verpakkingsproces klaarmaken voor strengere milieueisen begint met inzicht in wat er verandert, gevolgd door een eerlijke beoordeling van je huidige situatie. De EU heeft met de PPWR een bindende verordening ingevoerd die direct van toepassing is op alle bedrijven die verpakkingen gebruiken of produceren. Wie nu actie onderneemt, loopt niet achter de feiten aan maar bouwt aan een verpakkingsstrategie die toekomstbestendig is.

Wachten op duidelijkheid kost je meer tijd dan je hebt

Veel bedrijven stellen aanpassingen aan hun verpakkingsproces uit omdat de regelgeving nog niet volledig is ingebed in de dagelijkse praktijk. Maar de meeste PPWR-verplichtingen gaan in per 12 augustus 2026, en aanpassingen aan materialen, leveranciers en processen kosten tijd. Wie pas begint als de deadline nadert, mist de ruimte om zorgvuldig te kiezen. De concrete stap die je nu kunt zetten: breng in kaart welke verpakkingen je gebruikt, van welk materiaal ze zijn gemaakt en of ze recyclebaar of herbruikbaar zijn.

Onduidelijkheid over materiaalgeschiktheid houdt je verpakkingsstrategie vast

Niet elk materiaal dat nu gangbaar is in jouw sector voldoet aan de eisen die de PPWR stelt aan recycleerbaarheid en minimale verpakkingsomvang. Bedrijven die dit niet tijdig onderzoeken, lopen het risico dat hun huidige verpakkingen niet langer toegestaan zijn of dat ze op het laatste moment dure alternatieven moeten zoeken. De oplossing ligt in het vroegtijdig evalueren van materiaalsoorten en het samenwerken met een leverancier die verpakkingsschuim op maat kan ontwikkelen dat aansluit bij zowel technische als milieuvereisten.

Welke milieueisen gelden er voor verpakkingen in 2025?

Vanaf 2026 geldt de PPWR als bindende EU-verordening voor alle verpakkingen, ongeacht materiaal of sector. De verordening vervangt de richtlijn uit 1994 en is direct van toepassing in alle EU-lidstaten. De eisen richten zich op recycleerbaarheid, minimale verpakkingsomvang, het gebruik van gerecyclede inhoud en de bredere overgang naar een circulaire economie.

De PPWR is op 11 februari 2025 in werking getreden. De meeste concrete verplichtingen gaan in per 12 augustus 2026. Dit geeft bedrijven een beperkte aanlooptijd om hun verpakkingen te beoordelen en aan te passen. De verordening geldt voor alle materialen: glas, papier, karton, metaal, kunststof, hout, kurk, rubber, keramiek en schuim.

Een belangrijk uitgangspunt van de PPWR is dat verpakkingen niet groter mogen zijn dan noodzakelijk voor de bescherming van het product. Overtollige ruimte, onnodige lagen of materialen die niet recyclebaar zijn, komen steeds meer onder druk te staan. Wie nu al werkt met industriële verpakkingen op maat, heeft daarin een voorsprong omdat maatwerk per definitie minder verspilling oplevert dan standaardverpakkingen.

Waarom is een duurzaam verpakkingsproces nu zo belangrijk?

Een duurzaam verpakkingsproces is nu belangrijk omdat regelgeving, klantgedrag en grondstoffenschaarste tegelijk druk uitoefenen op bedrijven die nog werken met conventionele verpakkingen. De PPWR maakt milieueisen juridisch afdwingbaar, terwijl afnemers en opdrachtgevers steeds vaker vragen om aantoonbaar duurzame keuzes in de toeleveringsketen.

Verpakkingsafval is een van de grootste bronnen van zwerfvuil in Europa. Ongeveer de helft van al het zwerfvuil bestaat uit verpakkingsmateriaal. Dat materiaal breekt langzaam of soms helemaal niet af, met verontreiniging van bodem en water als gevolg. Bedrijven die hieraan bijdragen, lopen reputatierisico naast het juridische risico van niet-naleving.

Bovendien is de productie van verpakkingen grondstoffen- en energie-intensief. De verwerking van verpakkingsafval is complex: veel afval kan niet worden gerecycled en wordt verbrand, wat aanzienlijke CO2-uitstoot oplevert. Verduurzaming van je verpakkingsproces is dus niet alleen een kwestie van compliance, maar ook van kostenbeheer op de lange termijn.

Hoe weet je of jouw huidige verpakkingen aan de eisen voldoen?

Je beoordeelt of jouw verpakkingen voldoen door drie vragen te beantwoorden: zijn de gebruikte materialen recyclebaar, is de verpakkingsomvang proportioneel aan het product, en voldoet het aandeel gerecyclede inhoud aan de minimumeisen die de PPWR stelt? Als je op één van deze vragen geen duidelijk antwoord hebt, is een grondige audit noodzakelijk.

Begin met een inventarisatie van alle verpakkingen die je gebruikt: primaire verpakkingen die direct in contact staan met het product, secundaire verpakkingen voor groepering en tertiaire verpakkingen voor transport. Noteer per type welk materiaal wordt gebruikt en of dat materiaal recyclebaar is in de landen waar je actief bent.

Controleer vervolgens of de verpakkingsomvang echt noodzakelijk is. Een verpakking die voor meer dan 40% uit lucht bestaat, voldoet niet aan de PPWR-eisen. Maatwerkverpakkingen scoren hier doorgaans beter dan standaardformaten, omdat ze worden ontworpen rondom de afmetingen van het specifieke product. Bedrijven die actief zijn in verschillende sectoren hebben vaak te maken met uiteenlopende productvormen waarvoor standaardverpakkingen simpelweg niet efficiënt zijn.

Welke materialen zijn het meest geschikt voor duurzame maatwerkverpakkingen?

Voor duurzame maatwerkverpakkingen zijn materialen geschikt die recyclebaar zijn, minimale grondstoffen verbruiken per eenheid bescherming en bij voorkeur bestaan uit gerecyclede inhoud. Schuimmaterialen zoals EPE, EPS en PU kunnen aan deze criteria voldoen, mits ze worden ingezet als maatwerk dat overtollig materiaalgebruik elimineert.

De keuze voor een specifiek schuimtype hangt af van het product dat je beschermt. EPE-schuim (geëxpandeerd polyethyleen) is licht, flexibel en goed recyclebaar. EPS (piepschuim) biedt uitstekende stootabsorptie bij lage dichtheid. PU-schuim is veelzijdig en kan worden toegepast in complexe vormen. Voor gevoelige elektronica bestaan daarnaast ESD-veilige schuimsoorten die antistatische bescherming bieden.

Naast het materiaal zelf telt ook de manier waarop het wordt ingezet. Een verpakking die exact is afgestemd op de productafmetingen verbruikt minder materiaal dan een standaardverpakking met opvulmateriaal. Dat maakt maatwerk niet alleen praktischer, maar ook aantoonbaar milieuvriendelijker. Aanvullende eigenschappen zoals vlamvertragend of zelfklevend schuim kunnen worden toegevoegd zonder dat dit ten koste gaat van de recycleerbaarheid van het geheel.

Hoe maak je stap voor stap jouw verpakkingsproces duurzamer?

Je verduurzaamt je verpakkingsproces door systematisch te werken: eerst inzicht, dan beoordeling, dan aanpassing. Er is geen universele volgorde die voor elk bedrijf werkt, maar de onderstaande stappen bieden een solide startpunt voor de meeste industriële toepassingen.

Breng je huidige verpakkingen in kaart. Maak een overzicht van alle verpakkingen per producttype, inclusief materiaal, afmetingen en gewicht.
Beoordeel elk type op recycleerbaarheid en proportionaliteit. Zijn de materialen recyclebaar? Is er sprake van overtollige ruimte of onnodige lagen?
Identificeer knelpunten en prioriteiten. Welke verpakkingen voldoen het minst aan de PPWR-eisen? Begin daar met aanpassingen.
Onderzoek alternatieven op maat. Standaardverpakkingen vervangen door maatwerkverpakkingen vermindert materiaalgebruik en verbetert de productbescherming tegelijk.
Pas je inkoopproces aan. Werk samen met leveranciers die transparant zijn over de herkomst en recycleerbaarheid van hun materialen.
Documenteer je aanpassingen. De PPWR vraagt om aantoonbare naleving. Zorg dat je wijzigingen en keuzes kunt onderbouwen.
Evalueer periodiek. Regelgeving en materiaalkennis ontwikkelen zich. Plan een jaarlijkse beoordeling van je verpakkingsstrategie.

Het verduurzamen van je verpakkingsproces is geen eenmalig project maar een doorlopende verantwoordelijkheid. Bedrijven die dit structureel aanpakken, bouwen een verpakkingsstrategie die bestand is tegen toekomstige aanscherpingen van milieueisen voor verpakkingen.

Wat zijn de meest gemaakte fouten bij het verduurzamen van verpakkingen?

De meest gemaakte fouten zijn: te laat beginnen, kiezen voor materiaalwisseling zonder het ontwerp aan te passen, en verduurzaming zien als een kostenpost in plaats van een strategische keuze. Elk van deze fouten leidt tot suboptimale resultaten of onnodige kosten.

Een veelvoorkomende misvatting is dat het vervangen van één materiaal door een duurzamer alternatief voldoende is. Als de verpakkingsvorm en het ontwerp niet meeveranderen, blijven inefficiënties zoals overtollige ruimte en onnodig gewicht bestaan. Duurzame verpakkingen vereisen een herontwerp, niet alleen een materiaalwissel.

Een andere fout is het negeren van de gehele levenscyclus. Een verpakking die recyclebaar is maar tijdens transport breekt en het product beschadigt, levert per saldo meer afval op. Goede bescherming en duurzaamheid sluiten elkaar niet uit, maar vereisen dat ze samen worden ontworpen.

Tot slot onderschatten bedrijven regelmatig hoeveel tijd aanpassingen kosten. Van ontwerp tot productie en leverancierswissel lopen de doorlooptijden al snel op tot meerdere maanden. Wie wacht tot de deadline zichtbaar wordt, heeft geen ruimte meer voor zorgvuldige keuzes.

Hoe Momapack helpt bij het verduurzamen van jouw verpakkingsproces

Wij bij Momapack ontwerpen en produceren maatwerk schuimverpakkingen die voldoen aan de milieueisen van vandaag en morgen. Ons volledige traject, van ontwerp tot productie, voeren wij zelf uit vanuit Twente. Dat betekent korte lijnen, snelle aanpassingen en constante kwaliteitscontrole.

Wat wij concreet voor je kunnen doen:

Ontwerpen van schuimverpakkingen op maat die overtollig materiaalgebruik elimineren
Adviseren over de juiste schuimsoort per toepassing, inclusief ESD-veilig, antistatisch of vlamvertragend schuim
Produceren volledig gasloos, met groene energie en elektrisch wagenpark
Leveren via afroepconcepten voor just-in-time beschikbaarheid
Meedenken over verpakkingsconcepten die aansluiten bij de PPWR-eisen, inclusief recycleerbaarheid en proportionaliteit

Of je nu werkt in de industrie, medische sector of met gevoelige elektronica, wij denken graag met je mee over een verpakkingsoplossing die beschermt, voldoet aan de regelgeving en zo min mogelijk belasting geeft voor het milieu. Lees meer over wie wij zijn of neem direct contact op om te bespreken wat wij voor jouw verpakkingsproces kunnen betekenen.