Onder de PPWR zijn lood, cadmium, kwik en zeswaardig chroom de vier zware metalen waarvoor strikte concentratielimieten gelden in verpakkingen. De gecombineerde concentratie van deze stoffen mag niet hoger zijn dan 100 ppm (milligram per kilogram). Dit is geen nieuwe regel, maar de PPWR verankert deze beperking stevig in de nieuwe Europese verpakkingsverordening die per 12 augustus 2026 van kracht wordt voor de meeste verplichtingen.
Verpakkingen die niet voldoen aan de PPWR-normen blokkeren je toegang tot de EU-markt
De PPWR is een verordening, geen richtlijn. Dat betekent dat de regels direct en uniform gelden in alle EU-lidstaten, zonder nationale speelruimte. Als jouw verpakkingen te hoge concentraties van verboden zware metalen bevatten, kun je producten niet legaal op de Europese markt brengen. De oplossing zit in proactieve materiaalkeuze: controleer nu al bij je verpakkingsleverancier of de gebruikte materialen en kleurpigmenten voldoen aan de 100 ppm-grenswaarde.
Onwetendheid over materiaalsamenstelling kost je later dure herberekeningen en vertragingen
Veel bedrijven weten niet precies wat er in hun verpakkingsmateriaal zit, zeker als het gaat om pigmenten, inkten of additieven in kunststoffen. Juist daarin schuilen risico’s: cadmium wordt traditioneel gebruikt als kleurpigment in gele en oranje tinten, lood komt voor in bepaalde stabilisatoren voor PVC, en kwikverbindingen zijn historisch gebruikt in coatings. Als je dit niet tijdig uitzoekt, loop je aan tegen kostbare materiaalwisselingen of leveringsvertragingen vlak voor de deadline in augustus 2026. Vraag je leverancier om een materiaalverklaring of conformiteitsdocument.
Wat zijn zware metalen in de context van de PPWR?
In de context van de PPWR zijn zware metalen specifieke chemische elementen met een hoge dichtheid die schadelijk zijn voor mens en milieu. De verordening richt zich op vier: lood (Pb), cadmium (Cd), kwik (Hg) en zeswaardig chroom (Cr VI). Deze stoffen kunnen vrijkomen bij productie, gebruik of verwerking van verpakkingen en vormen een risico voor bodem en grondwater.
Deze vier stoffen staan al decennia onder druk vanuit milieuwetgeving, maar de PPWR geeft de beperking een nieuwe juridische basis. Waar de oude Richtlijn Verpakkingen en Verpakkingsafval uit 1994 (94/62/EG) al een grenswaarde van 100 ppm hanteerde voor de som van deze vier metalen, zorgt de PPWR er nu voor dat deze norm direct afdwingbaar is in alle EU-lidstaten zonder tussenkomst van nationale wetgeving.
De reden dat juist deze vier metalen zijn geselecteerd, heeft te maken met hun toxiciteit en persistentie. Ze breken niet af in het milieu, hopen zich op in voedselketens en kunnen bij mensen leiden tot ernstige gezondheidsschade, van nierfalen tot neurologische aandoeningen. In verpakkingen komen ze voor als bijproduct van bepaalde productieprocessen, als kleurpigment, als stabilisator of als onderdeel van coatings en inkten.
Waar komen deze stoffen voor in verpakkingen?
Lood wordt soms aangetroffen in stabilisatoren voor PVC-verpakkingen en in bepaalde metaallegeringen. Cadmium zit traditioneel in gele, oranje en rode pigmenten voor kunststoffen. Kwik is minder gangbaar, maar historisch gebruikt in biocide coatings. Zeswaardig chroom komt voor in bepaalde metaaloppervlaktebehandelingen. Bij industriële verpakkingen is het extra belangrijk om de samenstelling van gebruikte materialen goed te documenteren.
Welke zware metalen zijn verboden of beperkt onder de PPWR?
Onder de PPWR zijn lood, cadmium, kwik en zeswaardig chroom beperkt tot een gecombineerde concentratie van maximaal 100 ppm in verpakkingen. Er geldt geen volledig verbod op individuele stoffen, maar de totale som van alle vier mag de grenswaarde niet overschrijden. Dit geldt voor alle verpakkingstypen, ongeacht materiaal of sector.
De 100 ppm-grenswaarde is niet nieuw, maar de manier waarop deze wordt gehandhaafd wel. Doordat de PPWR een verordening is die rechtstreeks geldt in alle EU-lidstaten, is er geen nationale implementatievrijheid meer. Fabrikanten, importeurs en verpakkingsleveranciers zijn verantwoordelijk voor het aantonen van conformiteit. In de praktijk betekent dit dat je als bedrijf moet kunnen bewijzen dat jouw verpakkingen onder de grenswaarde blijven, bij voorkeur via een technisch dossier of conformiteitsverklaring van de leverancier.
Er zijn uitzonderingen mogelijk voor bepaalde materialen of toepassingen waarbij de aanwezigheid van zware metalen het gevolg is van het gebruik van gerecycled materiaal. In dat geval gelden specifieke voorwaarden. De Europese Commissie kan via gedelegeerde handelingen verdere uitzonderingen vaststellen, maar de basisregel blijft: 100 ppm als maximale gecombineerde concentratie.
Geldt de 100 ppm-grenswaarde voor alle verpakkingsmaterialen?
Ja, de beperking geldt voor alle verpakkingsmaterialen, van kunststof en metaal tot glas, papier en karton. De PPWR maakt geen onderscheid naar materiaaltype. Of je nu werkt met verpakkingsschuim, kartonnen dozen of metalen blikken: de concentratielimiet voor de vier genoemde zware metalen is universeel van toepassing. Het is de verantwoordelijkheid van de producent of importeur om dit aan te tonen.
Voor bedrijven die actief zijn in meerdere sectoren, zoals de medische sector of elektronica, is dit extra relevant. In die branches gelden naast de PPWR ook sectorspecifieke regels, zoals RoHS voor elektronica. Het is verstandig om beide regelgevingen naast elkaar te leggen om te voorkomen dat je aan de ene voldoet maar de andere mist. Bekijk ook welke branches met specifieke verpakkingsvereisten te maken hebben.
Hoe Momapack helpt bij PPWR-conforme verpakkingen
Wij bij Momapack begrijpen dat de PPWR vragen oproept, zeker als het gaat om materiaalkeuze en aantoonbare conformiteit. Als specialist in maatwerk schuimverpakkingen helpen we je bij het kiezen van materialen die voldoen aan de geldende normen, inclusief de beperkingen voor zware metalen.
- We werken uitsluitend met materialen waarvan de samenstelling gedocumenteerd en controleerbaar is
- We denken mee over verpakkingsconcepten die zowel technisch als juridisch voldoen aan de PPWR-eisen
- We bieden maatwerk voor diverse sectoren, van industriële toepassingen tot medische verpakkingen
- Ons volledige traject, van ontwerp tot productie, voeren we zelf uit, zodat we snel kunnen schakelen als regelgeving verandert
- We streven naar duurzame productie met minimale milieulast, wat naadloos aansluit bij de doelstellingen van de PPWR
Wil je weten of jouw huidige verpakkingen voldoen aan de PPWR-normen, of zoek je een betrouwbare partner voor conforme maatwerkverpakkingen? Neem contact met ons op en we kijken samen naar de beste oplossing voor jouw situatie.